Bazylika Wniebowzięcia
Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja

Sanktuarium Wniebowziętej Matki Kościoła

Wniebowzięta
Matka Kościoła

koronowana
28 czerwca 2004 roku

data nadania tytułu
bazyliki mniejszej 
7 października 2012 roku

Diecezja Legnicka

 width=

Według kroniki Holstei Osada założona przez księcia Bolesława Wysokiego w roku 1190. Świątynia Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja to najstarszy, zbudowany z kamienia kościół, położony w najwyższym punkcie bolesławieckiej starówki. We wcześniejszym okresie stał drewniany niewielki kościółek św. Doroty, który ufundowany został w roku 1194. Ślady tego pierwotnego Bożego przybytku dokumentuje akt z 2 czerwca 1261 roku sygnowany podpisem i pieczęcią księcia Konrada I, który w latach sześćdziesiątych XIII stulecia sprowadził do Bolesławca konwent dominikanów.
Budowę pierwszego kościoła parafialnego z fundacji św. Jadwigi Śląskiej rozpoczęto w połowie XIII wieku. Wybudowanej  świątyni nadano wezwanie Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, a kilka lat później dodano drugiego patrona, którym został św. Mikołaj. Kościół już w roku 1298 zostaje po raz pierwszy przebudowany. Pieczołowicie ozdabiana świątynia została zniszczona przez najazdy husyckie w roku 1429, co dokumentuje akt kolejnego nadania odpustu przez biskupa wrocławskiego Konrada w roku 1442. Zachowana struktura architektoniczna kościoła pochodzi z lat 1482–1492, co poświadczają inskrypcje wyryte w kamieniach umieszczonych w ścianach świątyni. W wieku XVII świątynia została przebudowana według barokowych zasad, a także wizji architektonicznej Giulio Simonettiego. Od tego czasu wystrój kościoła zaczął zmieniać się na barokowy. W pracę zaangażowano m.in. znanego artystę Jerzego Webera, któremu świątynia zawdzięcza przede wszystkim monumentalny ołtarz główny przedstawiający scenę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, oraz ambona wykonana w latach 1723–25, a także przy wejściach do kościoła ustawiono wówczas rzeźby jego dłuta przedstawiające św. Sebastiana i św. Rocha. Relikwie drzewa Krzyża św. zostały przywiezione do Bolesławca ze Stolicy Apostolskiej w roku 1737 i zostały oprawione w specjalny relikwiarz w kształcie krzyża.
Idąc od ołtarza głównego po lewej stronie znajduje się ołtarz Matki Bożej, pochodzący z roku 1738. Figura należy do najważniejszych zachowanych śląskich rzeźb z poł. XIV wieku. Włączana jest do grupy figur powstałych w orbicie dworu księcia świdnicko-jaworskiego, Bolka II. Cechy formalne zapowiadają tzw. styl Madonn na lwach. Dalej następuje ołtarz Najświętszego Serca Jezusowego z roku 1720. Naprzeciw znajduje się z tego samego okresu ołtarz św. Jana Nepomucena. Jego relikwie przywiezione zostały do Bolesławca w roku 1726. W następnej kolejności nawy głównej zbudowane zostały barokowe ołtarze św. Anny z obrazem świętej patronki oraz ołtarz św. Józefa przypisywane M. Willmannowi. Z początku XVIII wieku pochodzą również takie zabytkowe elementy wystroju jak piękna chrzcielnica z 1727 roku i namalowany w 1736 roku przez słynnego malarza J.W. Neunhertza obraz „Chrystus ukrzyżowany”. Na początku XX wieku dobudowano hełm do najwyższej wieży kościoła.
W czasie II wojny światowej raz w miesiącu w kościele odprawna była Msza św. dla polskich robotników przymusowych pracujących dla III Rzeszy.
Dnia 28 czerwca 2004 roku kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja został podniesiony do godności Sanktuarium Wniebowziętej Matki Kościoła. Natomiast 7 października 2012 roku został podniesiony do godności bazyliki mniejszej.

Boleslawiec_02.jpg
Boleslawiec_07.jpg
Boleslawiec_11.jpg
Boleslawiec_33.jpg
Boleslawiec_31.jpg
Boleslawiec_16.jpg
Boleslawiec_17.jpg
Boleslawiec_20.jpg
Boleslawiec_21.jpg
Boleslawiec_29.jpg
Boleslawiec_34.jpg
Boleslawiec_37.jpg
Boleslawiec_12.jpg
Boleslawiec_14.jpg